In een recente uitspraak van de Ondernemingskamer stond de vraag centraal of de OR inspraak heeft bij de herinrichting van een gemeentelijke organisatie. Volgens de Ondernemingskamer is dat niet het geval wanneer het om politieke keuzes gaat, zoals in de zaak tussen de gemeente Achtkarspelen en haar ondernemingsraad.
De OR kreeg geen gelijk. De raad wilde dat de gemeente zich hield aan een gemaakte afspraak over de invoering van een extra functie, maar liep juridisch vast: het besluit viel onder het zogenoemde politieke primaat. Benieuw hoe de rechter tot dat oordeel kwam? Lees dan verder. De gehele uitspraak vindt u hier.
Wat speelde er?
De gemeenten Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel beëindigen per 1 januari 2025 hun ambtelijke samenwerking. Achtkarspelen moet daardoor een deel van haar organisatie opnieuw inrichten. De gemeenteraad stelde daartoe op 29 februari 2024 een koersdocument vast. Op basis daarvan werd op 30 mei 2024 een besluit genomen over de inrichting van de nieuwe ambtelijke organisatie, waaronder het samengaan van de teams Groen, Reiniging en Wegen. De OR vond dat de teamleider van dit nieuwe team te veel taken zou krijgen en stelde voor om een seniorfunctie toe te voegen die inhoudelijke taken zou overnemen. De raad bracht hierover een negatief advies uit op grond van artikel 25 WOR en stelde beroep in bij de Ondernemingskamer op grond van artikel 26 WOR. De gemeente beriep zich echter op het politieke primaat uit artikel 46d WOR – en kreeg gelijk.
Wat oordeelde de rechter?
De Ondernemingskamer wees het verzoek af. Volgens artikel 46d onder b WOR zijn besluiten over de uitvoering van publieke taken uitgezonderd van het medezeggenschapsrecht, tenzij ze specifiek zijn gericht op de gevolgen voor medewerkers. Dat was hier niet het geval: het besluit ging over de inrichting van de organisatie, niet over concrete personele maatregelen. Ook het feit dat de OR wel was gevraagd om advies, doet daar niets aan af. De rechter verwijst naar vaste rechtspraak: vrijwillig advies vragen betekent niet dat er automatisch beroep openstaat (HR 22 maart 2019, ECLI:NL:HR:2019:397).
Waarom is dit belangrijk?
Deze zaak laat zien waar de grenzen liggen van het medezeggenschapsrecht binnen de overheid. Politieke keuzes over de inrichting van een organisatie vallen buiten het bereik van de OR, tenzij ze expliciet betrekking hebben op personele gevolgen. De wetgever wil daarmee voorkomen dat rechters zich mengen in politieke besluitvorming.
De afgelopen jaren is er echter wel discussie of het politieke primaat de medezeggenschap bij de overheid niet te ver uitholt. Heeft de ondernemingsraad bij de overheid nog wel voldoende invloed? Daarover kun je twisten!
Vragen over medezeggenschap?
Neem contact op met onze medezeggenschapsadvocaten. Zij helpen u graag verder.
Met dank aan Koen Meuwese voor het meeschrijven aan deze blog.