De keuze voor een arbodienst en de inhoud van het contract met die arbodienst zijn erg belangrijk voor de onderneming en haar werknemers. De ondernemingsraad heeft op grond van artikel 27 lid 1 sub d WOR een instemmingsrecht bij besluiten die gaan over regelingen op het gebied van arbeidsomstandigheden, het ziekteverzuim of het re-integratiebeleid. Hier vallen ook regelingen omtrent de arbodienst onder. In de praktijk blijkt regelmatig dat de bestuurder geen instemming vraagt of dat de ondernemingsraad niet op de hoogte is van het feit dat hij een instemmingsrecht heeft.
In deze blog gaan wij in op de aandachtspunten voor de ondernemingsraad bij het instemmingsrecht over besluiten over de arbodienst. In dit artikel geven wij een aantal handvatten om het instemmingsverzoek van de bestuurder te beoordelen. Dat doen wij door het benoemen van een aantal handige vragen die de ondernemingsraad kan stellen aan de bestuurder.
De arbodienst en de bedrijfsarts
In artikel 13 en 14 Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) staan verplichtingen van de werkgever op het gebied van de arbodienst en de bedrijfsarts. Op grond van artikel 13 Arbowet wijst de werkgever één of meer preventiemedewerkers aan. Een preventiemedewerker ondersteunt de werkgever bij de uitvoering van het arbobeleid. In de Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) staat hoeveel preventiemedewerkers nodig zijn, wat hun kwalificaties moeten zijn, de plaats in de organisatie en hoeveel tijd ze voor hun werkzaamheden hebben.
In artikel 14 Arbowet staat dat de werkgever zich bij laat staan door een arbodienst of één of meer deskundigen voor zijn arbo- en verzuimbeleid. De arbodienst heeft minimaal de volgende taken op grond van artikel 14 lid 1 Arbowet:
- De RI&E toetsen en daarover adviseren;
- Adviseren over ziekteverzuimbegeleiding;
- Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek uitvoeren;
- Aanstellingskeuringen uitvoeren;
- Preventief arbospreekuur aanbieden;
- Samenwerken met en advies geven aan de ondernemingsraad en preventiemedewerkers.
In artikel 14 lid 5 jo. 14 lid 2 sub f t/m j en 9 lid 3 Arbowet staat wat minimaal in het contract met de bedrijfsarts moet staan:
- De bedrijfsarts is in de gelegenheid de arbeidsplaats of het bedrijf te bezoeken;
- De bedrijfsarts honoreert een verzoek van de werknemer om een second opinion aan te vragen;
- De bedrijfsarts heeft een adequate klachtenprocedure;
- De bedrijfsarts werkt samen met de preventiemedewerkers, deskundigen en de ondernemingsraad;
- De bedrijfsarts adviseert over preventieve maatregelen betreffende het arbobeleid;
- De bedrijfsarts meldt beroepsziekten bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten.
Per onderneming verschilt welke zaken van belang zijn bij de keuze voor een arbodienst en bij de inhoud van het contract met de bedrijfsarts. Omdat het gaat om de minimale vereisten, kunnen de bestuurder en ondernemingsraad ervoor kiezen om meer criteria op te nemen bij de keuze voor de arbodienst en de inhoud van het contract.
Aandachtspunten bij keuze arbodienst
De ondernemingsraad heeft eerst een instemmingsrecht bij de keuze voor een nieuwe arbodienst. We geven hierbij enkele vragen die de ondernemingsraad kan stellen om de kandidaat-arbodiensten grondig te boordelen.
- Heeft de arbodienst voldoende ervaring met de specifieke arboproblemen binnen het bedrijf of de sector (voldoende expertise)?
- Past de visie van de arbodienst op ziekteverzuimbegeleiding bij het verzuimbeleid binnen de organisatie (zelfde manier van denken over zieke werknemers)?
- Is de arbodienst in staat de taken te verrichten waar het bedrijf om vraagt?
- Is er voldoende stabiliteit in de organisatie van de arbodienst? Kan een bedrijfsarts spoedig worden vervangen door een collega bij ziekte of verlof (voldoende werknemers)?
- Is er een open houding richting de medezeggenschap? Wil de arbodienst regelmatig contact met de ondernemingsraad? Gaat de arbodienst niet-persoonsgebonden rapportages naar de ondernemingsraad sturen?
- Alle praktische zaken, zoals kosten, locatie van de arbodienst, snelheid van handelen, etc.
De prijs van de arbodienst is een veelvoorkomende reden voor ondernemers om van arbodienst te wisselen. Als ondernemingsraad is het belangrijk om te beseffen dat dit slechts één van de beoordelingspunten is, maar dat dit niet doorslaggevend hoeft te zijn. De inhoud en vakkundige kennis van een arbodienst is vaak belangrijker. Als de ondernemer de kosten als reden noemt voor het wisselen, kan de ondernemingsraad een kostenoverzicht vragen om inzicht te krijgen in het kostenplaatje en een vergelijking maken met de nieuw beoogde arbodienst. Weet de ondernemingsraad dat de bestuurder wil gaan wisselen? Zorg dan dat je aan de voorkant het gesprek aangaat over de vereisten en bespreek meerdere alternatieven met elkaar.
Aandachtspunten bij contract arbodienst
De ondernemingsraad heeft voorts een instemmingsrecht over contract met de arbodienst. De ondernemingsraad beoordeelt het conceptcontract voordat dit wordt afgesloten. De ondernemingsraad kan daarbij de volgende vragen stellen:
- Staan alle wettelijke verplichte onderwerpen zoals hierboven genoemd opgenomen in het contract?
- Staan alle door de ondernemingsraad gewenste onderwerpen zoals hierboven genoemd opgenomen in het contract?
- Gaat de arbodienst alleen reactief opereren of is er ook ruimte voor preventie, zoals het preventiespreekuur of gezondheidsonderzoeken?
- Zijn er goede afspraken gemaakt over de rol die de arbodienst speelt bij de ziekteverzuimbegeleiding?
- Hoe houdt de arbodienst betrokkenen op de hoogte? Hoe bereikbaar is de arbodienst bij vragen?
- Zijn er afspraken over jaarlijkse verslagen van de arbodienst? En over de manier waarop de ondernemingsraad hier inzicht in krijgt in het kader van het verzuimbeleid?
- Hoe vindt de evaluatie plaats van de arbodienst?
De ondernemingsraad heeft recht op alle informatie die hij nodig heeft om te kunnen besluiten of instemming wordt verleend op de arbodienst/bedrijfsarts die wordt voorgedragen en op het contract. Het is dus belangrijk om de vragen te stellen die er zijn.
Neem gerust contact op met onze sectie medezeggenschapsrecht bij vragen over een instemmingsaanvraag of de arbodienst. Onze sectie medezeggenschapsrecht behoort tot de top binnen de Nederlandse advocatuur op dit gebied.