Een bestuurder ontslaan lijkt eenvoudig: de aandeelhoudersvergadering besluit hem te ontslaan, en de bestuurder is weg. Maar zo simpel is het niet. Een bestuurder is namelijk niet alleen bestuurder, hij heeft vaak ook een arbeidsrechtelijke betrekking. Die twee rollen lopen door elkaar heen, en juist dat maakt zijn ontslag juridisch interessant.

Deze blog is het eerste deel van ons tweeluik. In dit deel belichten wij de arbeidsrechtelijke kant van het ontslag van een statutair bestuurder. In deel twee richten wij ons op de medezeggenschapsrechtelijke kant en het adviesrecht van de ondernemingsraad.

Eén persoon, twee rollen

Een statutair bestuurder heeft een dubbele rechtsverhouding. Hij is niet alleen bestuurder van de vennootschap, maar hij is doorgaans ook werknemer. Hij moet immers betaald worden voor zijn werk als bestuurder.

Die twee verhoudingen zijn juridisch gezien van elkaar te onderscheiden, maar in de praktijk wil een onderneming die afscheid neemt van een bestuurder beide tegelijk beëindigen.

De wet biedt daarvoor gelukkig een praktische route.

Het ontslag door de AVA: één besluit, twee gevolgen

Uit de zogenoemde 15-april-arresten van de Hoge Raad (deze zijn hier en hier te vinden) volgt de hoofdregel: een rechtsgeldig vennootschapsrechtelijk ontslagbesluit heeft in beginsel tevens de beëindiging van de arbeidsovereenkomst tot gevolg. De wettelijke basis is artikel 7:671 lid 1 sub e BW.

Een geldig AVA-besluit is dus in beginsel voldoende om zowel het bestuurderschap als de arbeidsovereenkomst te beëindigen, zonder dat de onderneming een separate ontslagprocedure bij het UWV of de kantonrechter hoeft te doorlopen.

Dit is voor de onderneming een belangrijk voordeel ten opzichte van een gewone werknemer. De omslachtige UWV-procedure of kantonrechtersroute is niet vereist. Wél is vereist dat het ontslagbesluit rechtsgeldig is genomen. En dat is waar de risico’s liggen.

Formele vereisten

Een ontslagbesluit dat niet aan de regels voldoet, kan ongedaan gemaakt worden, met alle gevolgen van dien. Dat betekent in het ergste geval dat de bestuurder zijn positie terugkrijgt, of een flinke schadevergoeding ontvangt. Let daarom altijd op het volgende.

• Juiste oproeping: De oproeping voor de AVA moet aan wettelijke en statutaire vereisten voldoen. Dit betekent onder andere inachtneming van de juiste termijn en een expliciete vermelding van het ontslag als agendapunt.
• Hoor en wederhoor: De bestuurder moet tijdens de algemene vergadering de kans krijgen zijn kant van het verhaal te vertellen.
• Raadgevende stem: Het klinkt vreemd, maar de bestuurder moet óók als het om zijn eigen ontslag gaat in de gelegenheid worden gesteld een advies aan de algemene vergadering uit te brengen.
• Statutaire bevoegdheid: Controleer altijd of de juiste persoon of het juiste orgaan het besluit neemt. Staat in de statuten dat bestuurders worden benoemd en ontslagen door de raad van commissarissen, of dat die raad met de benoeming moet instemmen? Dan moet dat ook echt gebeuren.

Kosten

Een ontslagen bestuurder heeft in beginsel recht op een transitievergoeding: een wettelijke vergoeding berekend op basis van zijn salaris en dienstjaren. Dit kan anders zijn als er met de bestuurder financiële afspraken zijn gemaakt in het geval van ontslag.

Daarbovenop kan de bestuurder aanspraak maken op een billijke vergoeding als de vennootschap ernstig verwijtbaar heeft gehandeld. Daar kan sprake van zijn als de formele ontslagprocedure bewust is omzeild of een opzegverbod is genegeerd. Die vergoeding kan fors oplopen.

Vaststellingsovereenkomst

In de meeste gevallen eindigt het dienstverband van een bestuurder niet via een formeel ontslagbesluit, maar door middel van een vaststellingsovereenkomst (VSO): een schriftelijke overeenkomst waarin beide partijen afspraken maken over het vertrek. Dat biedt zekerheid aan beide kanten.

Bij het opstellen van een VSO is een aantal zaken cruciaal: de hoogte van de vergoeding, de einddatum, de vraag of het concurrentiebeding blijft gelden, een eventuele vrijstelling van werk en een zogenoemde WW-vriendelijke formulering, zodat de bestuurder na zijn vertrek aanspraak kan maken op een WW-uitkering.

Conclusie

Het ontslag van een statutair bestuurder vergt voorbereiding. De hoofdregel: een geldig AVA-besluit beëindigt ook de arbeidsovereenkomst. Dat biedt de onderneming een efficiënte route, maar stelt tegelijk eisen aan de te volgen procedure. Een onzorgvuldig ontslag kan leiden tot vernietiging van het ontslagbesluit, een billijke vergoeding of een langdurige procedure.

Zorg dat de oproeping voor de AVA tijdig en correct wordt verzonden, dat de bestuurder de gelegenheid krijgt zijn standpunt kenbaar te maken en zijn raadgevende stem uit kan oefenen, en dat het dossier op orde is voordat het ontslag wordt aangezegd. En laat u juridisch adviseren voordat u de procedure inzet. Voorkomen is beter dan genezen.

Bij vragen over dit onderwerp of met andere arbeidsrechtelijke vragen kunt u terecht bij onze specialisten arbeidsrecht.

Het bericht Ontslag als statutair bestuurder: deel 1 verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Lees het artikel hier.

Het bericht 75 jaar WOR: verleden, heden en toekomst! verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Zie voor meer informatie https://orlive.nl/

Het bericht DE VOORT AANWEZIG OP OR LIVE! verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Wat was er aan de hand?

De bestuurder is verantwoordelijk voor het medezeggenschapsproces. Onduidelijkheid komt dan ook voor zijn rekening. Tot zover niets nieuws. Interessant is wel wat dit betekent voor de aanvang van de beroepstermijn.

Op 31 augustus 2022 werd het besluit per mail medegedeeld aan de voorzitter en vicevoorzitter van de ondernemingsraad. Op 8 september 2022 geeft de ondernemingsraad aan dat dit een adviesplichtige aangelegenheid is en dat hij om advies had moeten worden gevraagd. Er volgt het nodige overleg tussen partijen, maar op 30 september 2022 wordt medegedeeld dat de bestuurder vasthoudt aan het besluit. Dezelfde dag wordt het besluit gecommuniceerd binnen de onderneming. Op 28 oktober 2022 wordt het beroepschrift bij de Ondernemingskamer ingediend.

💡 Is tijdig beroep ingesteld, te weten binnen een maand nadat de ondernemingsraad van het besluit is kennis is gesteld? Ja! De ondernemingsraad is pas op 30 september 2022 in kennis gesteld van het definitieve besluit.

Wat verder interessant is:

💡 Het besluit heeft slechts betrekking op één persoon/functie, maar er is wel sprake van een belangrijke wijziging van de taken en verantwoordelijkheden binnen de salesafdeling. Er wordt een managementlaag geschrapt. Het besluit leidt tot een aanzienlijke verzwaring van een andere functie. Kortom, er is sprake van een adviesplichtig besluit.

💡 Bestuurder moet het besluit intrekken. De functie van Senior Solution Sales Manager is echter inmiddels opgeheven en de taken van de Senior Solution Sales Manager zijn herverdeeld. De OK bepaalt dat het besluit uiterlijk op 1 augustus 2023 moet worden teruggedraaid, zodat de ondernemingsraad alsnog advies kan uitbrengen.

De beschikking (zaaknummer: 200.318.133/01 OK) is nog niet gepubliceerd, maar is hier na te lezen.

MEER INFORMATIE?

Mocht u vragen hebben over de rechtspositie van de ambtelijk secretaris en/of leden van de ondernemingsraad, neem dan gerust contact op met een van onze gespecialiseerde advocaten op dit gebied van de sectie medezeggenschapsrecht.

De sectie medezeggenschap van De Voort Advocaten | Mediators is in 2021 en 2022 uitgeroepen tot Partner of Choice voor ondernemingsraden in Nederland. Uit onafhankelijk onderzoek van OR-net onder ruim 300 OR-professionals is gebleken dat zij het liefst zaken doen met onze sectie medezeggenschap.

Het bericht OK geeft meer duidelijkheid over termijn instellen... verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Graag nodigen wij medezeggenschapsprofessionals (adviseurs, trainers en ambtelijk-secretarissen) uit voor dit kennisfeestje op dinsdag 9 mei a.s. De uitnodiging met meer informatie is bijgevoegd.

We hebben een aantal inspirerende onderwerpen op het programma staan. Zo zullen we starten met Actualiteiten medezeggenschap door Jolande Janssen. Vervolgens doet Els Huisman de Tips & Tricks over advies- & instemmingsrecht uit de doeken. Tot slot gaat Joost van Mierlo ons meenemen in de Do’s & Don’ts van het procederen bij bedrijfscommissie, kantonrechter en Ondernemingskamer.

Wilt u zich nog aanmelden? Doe het dan snel! Er zijn beperkt plaatsen beschikbaar. Aanmelden kan door uw gegevens en eventueel van collega(s) en/of relatie(s) door te geven via e-mail medezeggenschapsrecht@devoort.nl

Wij ontmoeten u graag op 9 mei!

Het bericht Kennisfeestje WOR: uitnodiging 9 mei 2023! verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

U leest er meer over in het interview dat Joost van Mierlo en Els Huisman gaven naar aanleiding van de benoeming tot Partner of Choice voor ondernemingsraden.

Het bericht Partner of Choice verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Voor meer informatie verwijzen u graag naar de uitnodiging.

Let wel, er geldt een maximaal aantal deelnemers. Aanmelden kan door uw naam, contactgegevens en organisatienaam te mailen aan Wendy Schoormans (w.schoormans@devoort.nl)

We zien uw aanmelding dan ook graag spoedig tegemoet.

Graag tot 22 november!

MEER INFORMATIE?

Mocht u vragen hebben neem dan gerust contact op met één van onze gespecialiseerde advocaten op het gebied van medezeggenschapsrecht.

De sectie medezeggenschap van De Voort Advocaten | Mediators is in 2021 uitgeroepen tot Partner of1 Choice voor ondernemingsraden in Nederland. Uit onafhankelijk onderzoek van OR-net onder ruim 300 OR-professionals is gebleken dat zij het liefst zaken doen met onze sectie medezeggenschap.

Het bericht UITNODIGING Dag voor de... verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Het artikel is hier te lezen.

MEER INFORMATIE?

Mocht u vragen hebben over het instemmingsrecht van de ondernemingsraad neem dan gerust contact op met een van onze gespecialiseerde advocaten op dit gebied van de sectie medezeggenschapsrecht.

De sectie medezeggenschap van De Voort Advocaten | Mediators is in 2021 uitgeroepen tot Partner of1 Choice voor ondernemingsraden in Nederland. Uit onafhankelijk onderzoek van OR-net onder ruim 300 OR-professionals is gebleken dat zij het liefst zaken doen met onze sectie medezeggenschap.

Het bericht Worstelen met instemmingsrecht verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Goede communicatie met de achterban is essentieel, zeker als het spannend is: een ingrijpende reorganisatie, een dreigende sluiting, een overname. Toch wordt juist dán regelmatig geheimhouding opgelegd. Dat kan die communicatie belemmeren. Wat te doen als ondernemingsraad? Onlangs schreven collega’s Joost van Mierlo en Sanne Luiten een artikel in OR Magazine (juni 2022) over geheimhouding voor ondernemingsraden.

Het artikel is hier te lezen.

MEER INFORMATIE?

Mocht u in het kader van de medezeggenschap vragen hebben over het onderwerp geheimhouding voor ondernemingsraden, neem dan gerust contact op met een van onze gespecialiseerde advocaten op dit gebied van de sectie medezeggenschapsrecht.

De sectie medezeggenschap van De Voort Advocaten | Mediators is in 2021 uitgeroepen tot Partner of Choice voor ondernemingsraden in Nederland. Uit onafhankelijk onderzoek van OR-net onder ruim 300 OR-professionals is gebleken dat zij het liefst zaken doen met onze sectie medezeggenschap.

Het bericht Geheimhouding voor ondernemingsraden: een... verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.

Het artikel is hier te lezen.

MEER INFORMATIE?

Mocht u in het kader van de medezeggenschap vragen hebben over het onderwerp pensioen, neem dan gerust contact op met een van onze gespecialiseerde advocaten op dit gebied van de sectie medezeggenschapsrecht.

De sectie medezeggenschap van De Voort Advocaten | Mediators is in 2021 uitgeroepen tot Partner of Choice voor ondernemingsraden in Nederland. Uit onafhankelijk onderzoek van OR-net onder ruim 300 OR-professionals is gebleken dat zij het liefst zaken doen met onze sectie medezeggenschap.

Het bericht Ondernemingsraad en pensioen verscheen eerst op De Voort Advocaten | Mediators.